Goed(koop) onderwijs: gratis rekenmaterialen

Een vrouw zei tegen een fotograaf: “wat een prachtige foto’s maakt u, u heeft vast een goede camera!” Later kwam de fotograaf eten bij de vrouw. Na de maaltijd zei hij tegen haar: “dat smaakte heerlijk, u heeft vast een goed fornuis!” – Sam Haskins, fotograaf

In de serie ‘goed(koop) onderwijs’ zal ik verschillende activiteiten beschrijven die uit te voeren zijn met goedkoop of zelfs gratis materiaal. Zo wil ik laten zien dat ook met een krap budget en zonder mooie (maar ook dure) ontwikkelingsmaterialen, je toch goed onderwijs kunt geven. Het materiaal maakt niet dat het onderwijs goed is, dat doet de leerkracht!

Vandaag geef ik een opsomming van goedkope of gratis materialen die je bij je rekenles kunt gebruiken.

Ik heb lang nagedacht over een overkoepelende term, die samenvat welke goed(kope) materialen je kunt gebruiken en wat je er allemaal mee kunt doen. In het Engels kom je de term ‘manipulatives‘ tegen, maar manipuleren klinkt lang niet zo ‘sexy’. Hetzelfde geldt voor de benaming ‘loose parts‘, die gebruikt wordt als verzamelnaam voor de materialen die toegevoegd worden aan bijvoorbeeld de bouwhoek of de klei. Gebruik die zoekterm maar eens op Pinterest!

Ik ben tot de conclusie gekomen dat er niet één term te bedenken is die alles omvat. Ik heb het in de titel ‘rekenmaterialen’ genoemd, maar dat dekt de lading bij lange na niet. Ik hoop dat ik je met deze opsomming inspireer, dat je ideeën krijgt hoe je bepaalde materialen kunt gebruiken bij je onderwijs. En hoe je ze in én buiten je rekenles kunt gebruiken! Daar gaan we!

Afval

1. ijslolly stokjes
2. plastic doppen (van bijvoorbeeld flesjes of pakken melk)
3. kurken
4. luciferstokjes
5. oude cd’s

Speelgoed

6. fiches
7. pionnen
8. gummetjes
9. kralen
10. mozaïekfiguren
11. Duplo/Lego
12. spaarfiguren van bijvoorbeeld de supermarkt (Juf Sanne bedacht 50 lesideeën bij de mini’s!)
13. plastic letters en cijfers
14. bingo steentjes
15. speelkaarten
16. plastic eieren
17. knikkers
18. puzzelstukjes
19. klei
20. houten blokjes
21. dobbelstenen
22. sleutelhangers
23. speelgoed auto’s

Natuur

24. eikels en kastanjes
25. steentjes
26. schelpen
27. zonnebloempitten
28. takjes

Huishouden

29. knopen
30. pasta vormen
31. gedroogde bonen
32. paperclips
33. pepernoten
34. aquarium stenen
35. wasknijpers

Hoe gebruik je dit soort materialen bij je rekenles?

1. laat de voorwerpen tellen (hoeveel steentjes liggen op tafel?)
2. schrijf er getallen op, en laat ze op de goede volgorde leggen (leuk met plastic doppen!)
3. laat ze sorteren van klein naar groot, lang naar kort, etc (zoek wat takjes en sorteer ze)
4. gebruik ze om te wegen (hoeveel eikels zijn even zwaar als dit blok?)
5. gebruik getalkaarten, en laat evenveel voorwerpen bij het getal leggen (leg evenveel pepernoten bij het getal op de zak)
6. laat potjes en bakjes vullen met de voorwerpen (hoeveel eikels passen in het potje, en hoeveel kastanjes?)
7. gebruik voorwerpen om te meten (hoeveel blokjes passen op het herfstblad?)
8. laat kinderen patronen maken (zoals ze met mozaïek ook doen)
9. laat kinderen logische reeksen maken (blauwe dop, rode dop, blauwe dop, etc)
10. geef een lesje over begrippen als meer, minder, op, onder, naast, rechts, links, veel, weinig, etc

Probeer te zien wat kinderen met de materialen kunnen, en welk materiaal geschikt is voor welk rekendoel. Kijk eens rond in je lokaal, in het magazijn of in je eigen huis om te zien wat je kunt gebruiken. Vergeet ook niet de kinderen gewoon eens te laten experimenteren met de materialen! Zet maar eens en bak met stenen neer, en zie wat er gebeurt. Misschien gaan de kinderen uit zichzelf wel tellen, of sorteren, of wegen!

Het voordeel van deze goed(kope) materialen, is dat je ze vast in de buurt hebt, of er eenvoudig aan kunt komen. Doordat ze goedkoop of zelfs gratis zijn, kun je ze eenvoudig aanpassen aan je thema. Maak gebruik van wat de natuur te bieden heeft! Schakel ouders in door een ‘wensenlijstje’ bij de deur te hangen. Als iedereen zijn plastic doppen bewaart, heb je er zo genoeg voor een leuke rekenhoek. Door regelmatig iets nieuws te introduceren, blijft het spannend en uitdagend.

Welke materialen ben ik nog vergeten te noemen? Wat gebruik jij altijd in je les? Laat het ons weten!

Ook dol op goed(koop) onderwijs? Lees dan eens dit artikel waarin ik 35 activiteiten verzamelde die je kunt doen met plastic flesjes!

Interessant? Lees dan ook:

Goed(koop) onderwijs: 5x rekenen met Duplo Goed(koop) onderwijs: De cijfertrein Goed(koop) onderwijs – steentjes Goed(koop) onderwijs: eierdozen Goed(koop) onderwijs: 4x meten met een meetlint