De zomervakantie loopt voor sommige collega’s ten einde, het is tijd om na te gaan denken over de inrichting van je lokaal. Zet jij elk jaar alles weer terug op z’n eigen plek? Dan wordt het hoog tijd om eens te kijken of er aanpassingen nodig zijn! Misschien kom je tot de conclusie dat je oude inrichting toch de beste is. Toch zijn er 10 dingen die je zou moeten doen voordat je je lokaal gaat inrichten.

10 dingen die je moet doen voordat je je lokaal gaat inrichten

1. Opruimen

Dit doe ik het liefst al in de laatste schoolweek. Ik ga de kasten door, en bedenk me bij alle spullen die ik voor ‘ooit’ bewaard heb: heb ik ze het afgelopen jaar nodig gehad? Als je iets de afgelopen 3 jaren niet nodig hebt gehad, dan kun je 2 dingen doen: óf jezelf beloven dat je ze in de eerste schoolweek gaat gebruiken, óf ze wegdoen. (dat wegdoen kan betekenen: weggooien of weggeven) Echt, dingen die je niet nodig hebt, hoef je niet te bewaren, alleen om het feit dat je ze ‘ooit’ nodig kunt hebben. Dus weg met die stapel oude cd’s, die zak met gekleurde veertjes en die tijdschriften met knutselideeën. (We hebben tegenwoordig Pinterest!)

2. Leeg maken en vullen

Leeg de bak met restpapier. Die bak wordt snel genoeg weer gevuld! Leg de kinderen aan het begin van het schooljaar uit hoe de restjesbak werkt. Gooi ook tijdschriften weg waar in geknipt is, en begin het schooljaar met een nieuwe voorraad tijdschriften. Zorg voor een nieuwe voorraad knutselpapier en tekenpapier. Gooi potloodstompjes weg en vul de bakken met nieuwe potloden. Niet alleen geeft dit een opgeruimd gevoel, je kunt de kinderen aan het begin van het schooljaar veel beter laten zien hoe het lokaal eruit hoort te zien na het opruimen als het er netjes uit ziet!

3. Kapot is kapot

Dit geldt voor speelgoed, bijvoorbeeld ontwikkelingsmaterialen of spullen uit de huishoek. Als het kapot is, doe het dan weg. Vraag je af waarom het kapot is gegaan: was het van slechte kwaliteit, of is het zeer intensief gebruikt? Speelgoed dat bedoeld is voor één kind, gaat in een klaslokaal veel minder lang mee omdat het nu eenmaal door veel meer kinderhanden gaat. Kies liever voor speelgoed van goede kwaliteit. Kapot speelgoed mag weg, omdat de kinderen recht hebben op kwalitatief materialen om mee te spelen.

4. Boeken

Kapot is kapot geldt ook voor boeken. Bekijk de voorraad boeken die in je lokaal staan. Voegen ze (nog) iets toe? Zijn ze van goede kwaliteit, qua uiterlijk én qua inhoud? Haal eventueel wat boeken weg, zodat je halverwege het jaar (of na een seizoen) kunt wisselen. Boeken zijn heerlijk, maar niet elk boek is goed genoeg om in je lokaal te staan. Wees kritisch. Zorg voor variatie, zorg voor kwaliteit.

5. Je bureau

De meeste lokalen hebben er toch eentje: een bureau. Een werkplek voor de juf of meester. Maar hoeveel tijd breng je daar daadwerkelijk door? De kans is groot dat je er voornamelijk ná schooltijd zit. Op welke plaats staat je bureau? In veel lokalen neemt het leerkrachtenbureau een belangrijke plek in. Waarom is dat eigenlijk? Hoe groot moet je bureau zijn om er aan te kunnen werken? Je hebt een paar opties voor je bureau: óf je zet hem op dezelfde plek als altijd (omdat je bijvoorbeeld vast zit aan de digibordcomputer die bij je bureau staat), óf je kiest een andere plek, waar hij minder in de weg staat, óf je haalt hem uit je lokaal. Dit kan goed als er in de buurt van je lokaal een plek is waar je na schooltijd lekker kunt werken. Tot slot kun je jezelf nog de vraag stellen: wat MOET er op mijn bureau liggen, en wat kan een andere plek krijgen?

Lees ook: 5 tips voor sloddervossen.

6. Mappen

Heb jij mappen met werkbladen en themasuggesties in je klas staan? Scan ze in en gooi ze weg. Tip: vraag een scan-ouder die dit voor je doet. Echt, sommige ouders doen graag iets voor je, maar werken fulltime. Scannen kunnen ze thuis doen, als ze een scanner hebben. Jij krijgt alle bestanden digitaal, je kunt ze zelfs laten rangschikken in thema’s. Voordeel van het digitaliseren van bestanden, is dat je er veel makkelijker in kunt zoeken. Stel, je hebt een werkblad met vliegtuigen en schrijfpatronen. Zit die nou in de map zomer (want met de vliegtuig op reis), vervoer, of fijne motoriek? Door het bestand de juiste naam te geven, vind je het zo terug. Oh, en waar ik eerder zei ‘we hebben Pinterest’, geldt dat niet voor je werkbladen. Je hebt ongetwijfeld geen toestemming de werkbladen online te zetten! Zet de bestanden op een usb-stick, en maak een kopie op de schoolserver (zodat je er altijd bij kunt). Je kast zal je dankbaar zijn!

7. Wat heb je nog nodig?

Nu je van alles hebt weggegooid, maak je een lijst van alles wat je nog mist. Maak de lijst niet te lang, less is more, een leger lokaal is beter dan een té vol lokaal. Ga eens langs bij de kringloopwinkel, of bezoek de facebookgroep OnderwijsMarktplaats en kijk of je kunt vinden wat je nodig hebt. Hang alvast een lijst op voor de ouders, waar je vraagt om bijvoorbeeld plastic zakken, tijdschriften, materialen voor de taalhoek of plastic flessen.

8. Wat werkte (niet)?

Voor je gaat slepen met kasten, bedenk jezelf wat het afgelopen schooljaar goed gewerkt heeft. En bedenk natuurlijk ook wat niet goed werkte. Afgelopen schooljaar hadden we veel kinderen in de groep die veel ruimte nodig hadden. Ze speelden graag met constructiemateriaal op het kleed. Dat kleed heeft op 3 verschillende plaatsen in het lokaal gelegen. Pas aan het eind van het schooljaar bedacht ik een plek die werkte: achter een kast. Niet om de kinderen in een hoek te drukken, maar omdat ze anders het héle lokaal doorgingen, en de andere kinderen stoorden bij hun spel. Bovendien zaten ze nu minder in het zicht, en konden ze daardoor rustiger spelen. Maak een mentaal lijstje van wat werkte, en ga daarvan uit als je met de nieuwe inrichting begint.

9. Tijd voor inspiratie

De zomervakantie is het ideale moment om inspiratie op te doen. Alle leerkrachten zijn tegelijk met de inrichting bezig, en je zult de komende weken veel foto’s van ingerichte lokalen voorbij zien komen (bijvoorbeeld op Kleuterwereld). Wil jij eerst eens wat andere lokalen zien, neem dan eens een Kijkje in de klas. Ik heb er al vele verzameld op deze site, doe er je voordeel mee! Maak ook hier een lijstje van dingen die je ziet en die je zou willen toepassen in je lokaal. Bedenk je dan ook waaróm je dat graag wilt. Wat trekt je precies aan?

10. Bepaal de nieuwe inrichting

Sommige mensen gaan op de eerste pre-schooldag het liefst direct aan het slepen met kasten. Ze slepen dingen op hun plaats, bedenken dan toch iets anders en slepen het dan weer naar een andere plaats. Net zo lang tot alles goed staat! Andere mensen vinden het prettiger om eerst een ruwe schets te maken van de inrichting, zodat alles direct naar de juiste plaats kan. Schroom niet om iemand te vragen te helpen met slepen. Het helpt om af en toe even bij de ingang van je lokaal te gaan staan, om het overzicht te bewaren. Ga ook eens door de knieën: zo ziet een kleuter het lokaal. Ziet het er uitnodigend uit? Hoe zijn de looproutes in het lokaal? Zijn er voldoende plekken waar kinderen zich even rustig kunnen terugtrekken? Zijn er ook voldoende plaatsen waar kinderen zich juist wel even kunnen uitleven, zonder anderen te storen? Heb je de ruimte op de gang voldoende gebruikt?

Lees ook: Steek je kleuterklas in een nieuwe jas (review)

Je bent nu klaar om je lokaal in te richten! Ik hoop dat je hiermee tot een gedegen inrichting komt, die een tijdje mee kan en die WERKT. Door na te denken over de inrichting, creëer je een prettige omgeving waarin de kinderen kunnen spelen en zich kunnen ontwikkelen. We zijn benieuwd naar jullie inrichtingstips: wat werkt voor jou? 

Wil jij leren hoe je uitdagende hoeken inricht, waar kinderen graag in spelen, en waar ze veel leren? Hoe je de doelen kunt vertalen naar het spel in de hoeken, en hoe je het spel zo goed mogelijk kunt begeleiden en observeren? Bestel dan mijn boek Spelen in uitdagende hoeken!



Wil jij leren hoe je uitdagende hoeken inricht, waar kinderen graag in spelen, en waar ze veel leren? Hoe je de doelen kunt vertalen naar het spel in de hoeken, en hoe je het spel zo goed mogelijk kunt begeleiden en observeren? Bestel dan mijn boek Spelen in uitdagende hoeken!