Het sprookje ‘de kikkerkoning’ leent zich goed voor het werken rond de vijver, kikkers en de koninklijke familie. Een mooie mix voor in de lente!

Thema de Kikkerkoning - Juf Bianca

Inleiding

Als inleiding lees je het sprookje De kikkerkoning voor (vertellen is ook leuk!). Hier volgen een paar tips:

Over het sprookje: De personen die in dit sprookje voorkomen zijn: de prinses, haar vader de koning, en de kikker. In sommige versies komt de moeder ook even voor, maar ze speelt geen belangrijke rol. De koning is degene die de prinses herinnert aan haar belofte. Het belangrijkste voorwerp dat in dit sprookje voorkomt, is een gouden bal. Dit is het speelgoed van de prinses. Het thema van het verhaal is: belofte maakt schuld. Wat je belooft, moet je ook nakomen. Het sprookje speelt zich af in het bos en in het paleis. In het bos is een vijver, waar de kikker leeft.

Het vertellen/voorlezen: Je kunt het verhaal introduceren aan de hand van een voorwerp. In dit geval kan dat een gouden bal zijn. Je kunt een gewone plastic bal beplakken met zelfklevend gouden folie. Terwijl je de bal voorzichtig uit een doos haalt, zeg je geheimzinnig: weten jullie van deze bal geweest is? Van een prinses. Ze speelde er elke dag mee. Het was haar lievelingsspeelgoed, omdat de bal van echt goud was. Prinsessen houden van goud, dat begrijpen jullie wel.

Dan kun je het verhaal vertellen of voorlezen. Ook kun je gebruiken maken van een handpop om het verhaal te vertellen of ondersteunen. In dit geval kun je een groene handschoen gebruiken. Als je er 2 oogjes opplakt, is de kikker klaar! Een kant-en-klare kikker-handpop mag natuurlijk ook. Het voordeel van het gebruik van een handpop is, dat de kinderen hier later ook mee kunnen spelen. Als ze de handpop vasthebben, moeten ze niet alleen zelf praten, maar ook voor de handpop. Dit levert flink wat rijke taalsituaties op!

Bespreken van het verhaal: Nadat je het verhaal hebt verteld of hebt voorgelezen, ga je het bespreken met de kinderen. Je kunt ze de volgende vragen stellen en erop laten reageren:

  • Wat gebeurde er met de gouden bal?
  • Wat beloofde de prinses aan de kikker?
  • Wilde ze wel dat de kikker bij haar zou eten en slapen?
  • Waarom zei ze het dan toch?
  • Hoe zou de kikker het vinden dat de prinses zo maar wegliep?
  • Hoe kwam het dat de kikker in een prins veranderde?

(LET OP: in de meeste versies is het erg onduidelijk waarom de kikker ineens een prins wordt. Naar mijn mening is het het meest duidelijk in de versie waarin de kikker om een kus van de prinses vraagt. Zodra de prinses hem kust, wordt de betovering verbroken. Dit was dan al onderdeel van de belofte. Je kunt het verhaal naar eigen inzicht aanpassen.)

Boeken en materialen

Ikea heeft een mooie pop van een kikker met kroon, die je binnenstebuiten kunt draaien tot prins. Handig als je het verhaal voorleest (wel eerst de kikker kussen!).

Haba heeft een memoryspel bij dit sprookje.

Goki heeft een mooie set vingerpoppetjes, zodat de kinderen het verhaal na kunnen spelen.

Goula heeft een lagenpuzzel, waarbij de ontwikkeling van kikkerdril tot kikker zichtbaar wordt.

Leuk voor de fijne motoriek: een vlooienspel, maar dan met kikkers!

Een prachtige pluche kikker van Wild Republic.

Verkleden als kikker? Deze kikker-poncho is misschien wat klein voor kleuters, maar wellicht kun je iemand vinden die zoiets voor je na kan maken?

Hoek

Als je een huishoek in je klas hebt, kun je daarvan een paleis maken. Leg er kroontjes in, prins-/koningkleding en een prinsessenjurk. De kikkerkleren kun je maken van een groene bivakmuts en groene handschoenen. Samen met een groen T-shirt is het helemaal af. Accessoires kunnen zijn: een gouden bal, gouden servies (eventueel zelfgemaakt) en een troon.

Je kunt een luisterhoek creëren, waarin de kinderen naar een bandje met het verhaal kunnen luisteren. Je kunt het verhaal zelf inspreken, of dat laten doen door een ouder. Tijdens het luisteren kan het kind een kleurplaat kleuren die in het thema past. Hang hier een mooie poster op van een prinses of een kikker.

In de leeshoek komen boeken over kikkers, zowel prentenboeken als informatieve boeken. Boeken waar prinsessen of prinsen in voor komen kunnen er ook bij.

Beschik je over een aquarium of glazen bak, en is het voorjaar? Dan kun je een ontdekhoek inrichten over kikkers. Met een beetje kikkerdril en werkbladen over de metamorfose tot kikker kunnen de kinderen naar hartenlust ontdekken. Denk wel aan een stuk kurk of iets dergelijks waar de jonge kikkertjes op kunnen klimmen als dat nodig is.

Samen met de kinderen kun je een verteltafel inrichten over dit sprookje. Een gewone tafel is al voldoende, een paar doeken in natuurtinten zijn een welkome aanvulling. Je bespreekt met de kinderen waar het verhaal zich afspeelt en wie er allemaal in meespelen. De figuren en voorwerpen laat je in elkaar knutselen, bijvoorbeeld van wc-rolletjes. Het landschap kun je laten schilderen of maken met voorwerpen uit de natuur. Aan deze tafel kunnen de kinderen het verhaal naspelen of verder spelen.

Knutselen

Met papier maché en een waterballon kun je de gouden bal van het prinsesje na laten maken. Waterballonnen zijn kleiner en vaak wat ronder dan grote ballonnen. Met krantenpapier, gedoopt in behangerslijm beplakken de kinderen de ballon. Een vies werkje! Dan moet de ballon goed drogen. Zorg ervoor dat er voldoende lagen op de ballon zitten, anders wordt hij niet stevig genoeg. Als de ballon helemaal droog is, kan hij geverfd worden. Met goudverf natuurlijk!

Je kunt de kinderen gouden servies laten maken door papieren bordjes en bekertjes te laten verven met goudverf. Dan kunnen ze nog versierd worden met ‘juwelen’ gemaakt van karton of gekleurde folie. Vooral glitters zullen het goed doen.

Voor de verteltafel moet ook geknutseld worden. Van wc-rolletjes kunnen de kinderen poppetjes maken die in het verhaal thuis horen. Het voordeel van wc-rolletjes is, dat de poppetjes straks kunnen blijven staan. De attributen voor het sprookje kunnen in het klein nagemaakt worden. Dit vraagt wiskundig inzicht in verhoudingen, want de bal moet natuurlijk niet groter zijn dan de prinses! De ondergrond en omgeving kunnen geverfd worden op papier. Ecoline verdund met wat water geeft een mooi natuurlijk effect.

Kringactiviteiten

Nog geen kringactiviteiten…

Lesideeën

Heb je gekozen voor een inleiding met een kikker-handpop of handschoen? Dan kunnen de kinderen daarmee spelen in de poppenkast. Met een prinsessen-handpop en eventueel een koning en koningin, is het helemaal af. Hier kunnen de plaatjes met de volgorde van het verhaal dienst doen als speelscript. Plak ze aan de binnenkant van de poppenkast, en de spelers kunnen het verhaal op volgorde naspelen. Ook de huishoek (als paleis) en de verteltafel lenen zich voor naspelen, en dus voor taal.

In een aquarium of een glazen bak kun je kikkerdril houden. Voor de kinderen is het erg leuk om te kijken hoe een ‘knikkertje’ uit kan groeien tot een kikkertje. Als je een ontdekhoek maakt, zet je een tafel en stoeltjes in de buurt van de bak. De kinderen hebben potloden en papier nodig. Ze kunnen de kikkers/ het dril observeren en natekenen. Zo kan elke dag besproken worden wat er is veranderd. In de ontdekhoek kunnen ook werkbladen liggen over de metamorfose van dril tot kikker. De kinderen knippen de plaatjes uit en leggen ze op de goede volgorde. Ook kun je vragen stellen, als: hoe beweegt een kikkervisje zich? Hoe beweegt een kikker zich? Waar is het doorzichtige spul gebleven waar het kikkervisje eerst in zat?

Materialen

stempelkaarten bij het sprookje De kikkerkoning (pdf).

werkblad kikkers en tellen 1-5 (pdf).

Print deze kikkertjes (frog counters), knip ze uit en lamineer ze. Nu kun je er allerlei telspelletjes mee doen. Ook de begrippen meer en minder kunnen geoefend worden. Bijvoorbeeld te gebruiken bij het rekenversje (zie versjes/liedjes).

Versjes en liedjes

niet echt een versje, maar ik heb het verhaal van de kikkerkoning op rijm gezet.

Er zaten zeven kikkertjes al in een boerensloot
de sloot was toegevroren, ze waren half dood
ze kwekten niet, ze kwaakten niet
van honger en verdriet
er zaten zeven kikkertjes al in een boerensloot

rekenversje

10 kleine kikkertje die kwam ik gisteren tegen
eentje sprong een vliegje na, toen waren er nog maar 9
9 kleine kikkertjes die liepen langs de gracht
eentje dook er van de brug toen waren er nog maar 8
8 kleine kikkertjes zijn bij elkaar gebleven
maar een verstopte zich in het gras, toen waren er nog maar 7
7 kleine kikkertjes die schrokken voor een bles
eentje maakte rechtsomkeer, toen waren er nog maar 6
6 kleine kikkertjes die zochten een verblijf
een kroop er in de modder weg, toen waren er nog maar 5
5 kleine kikkertjes die maakten saam plezier
een deed er verder niet meer mee toen waren er nog maar 4
4 kleine kikkertjes die hielden vol, maar zie
daar kwam een grote ooievaar, toen waren er nog maar 3
3 kleine kikkertjes die kwamen bij de zee
eentje zwom naar Engeland, toen waren er nog maar 2
Die trouwden later met elkaar, ze woonden in een sloot.
Daar kregen ze weer tien kikkertjes, die brachten ze samen groot.

Twee kleine kikkertjes
twee groene dikkertjes
vieren samen poot in poot
bruiloft in de kikkersloot.

Zie ook het thema Bommes voor meer ideeën over ‘de sloot’.