Het is nog zomervakantie, maar jij denkt alweer voorzichtig na over het nieuwe schooljaar. Misschien maak je, net als ik elk jaar, goede voornemens? Je besluit het dit jaar eens anders aan te pakken. De start van het schooljaar is heel belangrijk, daarmee vorm je de basis voor de rest van het jaar. Je wilt je focussen op de routines, zodat die goed ingeslepen zijn. Je wilt bouwen aan een fijne groep, zodat alle kinderen zich prettig voelen. Met welk thema kun je dan het beste starten? Ik zet vandaag 7 thema’s op een rijtje, waarmee je het nieuwe schooljaar knallend kunt openen!

De 7 allerleukste thema's om het nieuwe schooljaar mee te starten

Misschien denk je nu: maar… moet je dan direct starten met een thema? Gewoon, BOEM, de eerste dag? Nou, dat hoeft natuurlijk niet. Als jij ervoor kiest de eerste weken geen thema te gebruiken, maar gewoon eens af te wachten wat de kinderen doen en laten, zodat je daarop in kunt spelen, dan is dat natuurlijk ook goed. Zorg wel dat je niet achter de feiten aanloopt, en na enkele weken denkt: Had ik nu maar… En wanneer je met een thema werkt, hoeft dat niet te betekenen dat je geen oog meer hebt voor wat de kinderen zelf inbrengen, juist niet!

Ik weet niet of je bekend bent met de projecten van Kleuteruniversiteit? Ik hoor vaak van kleuterleerkrachten dat ze deze projecten graag inzetten omdat ze zo flexibel zijn. Je kunt er je eigen draai aan geven, zonder dat je het gevoel hebt dat je iets vergeet of de trein gemist hebt. Niet elk project is daarin hetzelfde, natuurlijk, en in dit artikel wil ik focussen op de projecten die je goed in kunt zetten bij de start van een nieuw schooljaar. Niet elk thema is daar geschikt voor! Oh, en trouwens: je hoeft natuurlijk niet een project aan te schaffen om een bepaald thema te kunnen doen. Ben jij iemand die met liefde een heel thema in elkaar zet, waarbij je oog hebt voor de verschillende vakgebieden en de grote lijn, dan heb je waarschijnlijk geen project nodig. Maar als je zeker wilt weten dat je aanbod in orde is, en niet al te veel tijd kwijt zijn met de voorbereiding, dan kan zo’n project een handig steuntje in de rug zijn!

Regels en routines

Het eerste project dat ik ooit schreef voor de start van een nieuw schooljaar, was bij de verhalen van Agent en Boef. Ken je dit hilarische duo al? Boef ontsnapt uit de gevangenis, haalt allerlei kattenkwaad uit en Agent moet hem te pakken zien te krijgen. Elk verhaal weer. De kinderen vinden dat zo grappig! Een thema over de politie is ook nog eens goed bruikbaar bij de start van het schooljaar, omdat je het dan uiteraard hebt over regels (zeker als Boef van alles verkeerd doet!) en wat er gebeurt als iemand zich niet aan de regels houdt.

In het project Agent en Boef heb ik daar rekening mee gehouden! In plaats van dat jij als leerkracht de regels oplegt, bedenken de kinderen nu zelf welke regels eigenlijk fijn zijn en waarom het goed is dat iedereen zich daaraan houdt. Niet ZIJ zijn degenen die hier hulp bij nodig hebben, BOEF is degene die alles ‘fout’ doet.

Bekijk het project Agent en Boef hier

Groepsvorming

Naast regels en routines is het belangrijk van de klas een groep te maken. Zeker bij een combinatiegroep komt het vaak voor dat je elk schooljaar met kinderen begint die elkaar nog niet goed kennen. De eerste weken van het schooljaar zijn dan heel belangrijk als het gaat om groepsvorming. Zijn er thema’s die daar goed bij te gebruiken zijn?

Ik schreef voor de Kinderboekenweek 2018, die ging over ‘vriendschap’, twee verschillende projecten. In het project Mag ik meedoen (bij het gelijknamige prentenboek) leren de kinderen alles over verschillen en overeenkomsten tussen mensen. In het boek wil Eend graag lid worden van allerlei clubs, maar hij hoort er steeds niet bij. Daarom begint hij maar zijn eigen club. Natuurlijk leren kinderen ook hoe ze elkaar kunnen vragen of ze mee mogen spelen. En als bonus zit er ook nog eens een leuk lied, geschreven door Jeroen Schipper, bij dit project!

Bekijk het project Mag ik meedoen hier

Daarnaast schreef ik ook Samen kunnen we alles, bij het gelijknamige prentenboek. De titel van dit project zegt toch al genoeg? Als er iets is dat de kinderen in je groep mogen leren, is het hoe ze samen kunnen werken, en hoe fijn dat is. In het verhaal helpen Egel en Beer hun vriend Bever die gewond is geraakt. Alhoewel, helpen… Het lijkt alsof Beer alles in zijn eentje doet. En is Bever eigenlijk wel blij met het eindresultaat? Bij dit project ligt de nadruk op bouwen, techniek en onderzoekend leren. Als dat jouw ding is, is dit misschien wel het geschikte project om het schooljaar mee te starten!

Bekijk het project Samen kunnen we alles hier

Mindset

We starten het schooljaar graag met de juiste regels en routines, met groepsvormende activiteiten, maar ook met de juiste mindset! Daarmee bedoel ik: kinderen moeten open staan voor nieuwe dingen, durven en kunnen leren, en weten wat mindset daarbij betekent. Misschien krijg jij kinderen in de klas waarbij die groei mindset nog niet voldoende aanwezig is. Kinderen die faalangstig zijn, of juist heel stoer en slim overkomen, maar vervolgens niet nieuws durven te proberen. Dat is saaaai, roepen ze dan. Of ze geven bij falen de schuld aan alles en iedereen (Hij stootte me aan, de wind blies in mijn ogen, etc). Dit kunnen tekenen zijn van een vaste mindset (ook wel fixed mindset genoemd). Ik heb hier op mijn website meer informatie over mindset, als je daarin geïnteresseerd bent.

Het zal je niet verbazen dat, aangezien dit een favoriet onderwerp van mij is, mijn eerste prentenboek ook daarover gaat. Bij mijn prentenboek SuperFinn en zijn cape heb ik een project geschreven, waar mindset in centraal staat. Wat kun je al, wat wil je nog leren en welke stappen kun je daarin zetten? Iedereen is ergens goed in, en vertrouwen op jezelf is belangrijk. Dit alles wordt natuurlijk op kleuterniveau uitgelegd én je zit niet steeds in de kring om dat te bespreken. Ik vind spelen altijd heel belangrijk en probeer dat in al mijn projecten mee te geven.

Bekijk het project SuperFinn hier

Begin bij de basis

Zeker als je jongste kleuters krijgt, is het goed om gewoon lekker bij de basis te beginnen. Zo dicht mogelijk bij het kind zelf, dus beginnend met je eigen lijf, de kleren die je aanhebt, welke kleuren zie je om je heen en hoeveel vingers zitten er aan je hand? Met die basis in gedachten schreef ik een project bij het prentenboek De krijtjes staken, een hilarisch prentenboek waarin een jongen brieven ontvangt van zijn krijtjes die aangeven waarom ze hun werk niet meer kunnen of willen doen. In het project zijn de krijtjes ook echt verdwenen, met de activiteiten kunnen de kinderen hen weer terug verdienen. Niet alleen de kleuren van de krijtjes staan centraal, maar ook de emoties, van de krijtjes en van de kinderen zelf.

Bekijk het project De krijtjes staken hier

Kinderboekenweek

Zeker als je het schooljaar laat start, begin september, kun je al voorzichtig naar de Kinderboekenweek toewerken. Dat is de reden waarom ik in 2017, toen het thema ‘Griezelen’ was, een project schreef bij Hennie de heks en de toverwedstrijd, dat geschikt is om het schooljaar mee te starten. Juist door een thema rustig op te starten, heb je ruim de tijd voor alle activiteiten die je daarnaast nog wilt inplannen. In dit project heb ik rekening gehouden met de groepsvorming; er zijn activiteiten om elkaars naam te leren kennen, er is aandacht voor mindset (dit kan ik al!) en emoties. Ook is er aandacht voor natuur en techniek, en worden er verschillende hoeken beschreven die je in kunt richten. Door daar extra tijd voor te nemen, kun je zo’n start-thema vaak rekken tot begin oktober, wanneer de Kinderboekenweek begint!

Bekijk het project Toveren met Hennie de heks hier

Bekijk het plusproject Toveren, dat bij dit project aansluit, hier

Natuurlijk is er elk jaar een ander thema, in 2019 zal dat ‘Vervoer’ zijn. Ook dit jaar heb ik weer een project geschreven, bij Welkom thuis, Bever!, dat een van de kerntitels is. Voertuigen is ook een thema waar de kinderen elke dag mee te maken hebben, dus wat dicht bij hun belevingswereld ligt. Wil je alvast met de Kinderboekenweek beginnen, maar niet full-force aan een thema werken, dan kun je heel goed bij de start van het schooljaar alvast proeven van dat thema!

Bekijk het project Welkom thuis, Bever! hier

En nu jij! Met welk thema ga jij het schooljaar beginnen? Of kies je voor ‘even geen thema’? Heb jij ervaring met een van bovenstaande thema’s? Laat hieronder een reactie achter!

Wil je meer weten over de start van het nieuwe schooljaar? Ik heb er een speciale pagina voor gemaakt, met links naar allerlei interessante artikelen. Voor de allerbeste start, gelukkig nieuw schooljaar!