Onlangs kon ik via digi-collega Juf Janneke een lichttafel bestellen. Een kennis van haar kon, voor €50, een lichtbak maken met tl-verlichting erin. Ik aarzelde niet, “ja graag!”, en vandaag kan ik je vertellen wat je in de klas allemaal kunt doen met een lichttafel!

Spelen met de lichttafel - hoe wat en waarom - Juf Bianca

Ok, eerlijk? Op de lijst van ‘hoeken die je in een kleuterklas MOET hebben’ staat een lichttafel vrij laag. Een bouwhoek, een huishoek, een knutselhoek, ik vind ze allemaal belangrijker dan deze lichttafel. Maar áls je er ruimte voor hebt en er eentje kunt kopen/krijgen/maken, dan is het wel supercool!

Wat is een lichttafel?

Een lichttafel kun je vrij eenvoudig zelf maken. Zorg voor licht dat fel genoeg is (zoals tl-verlichting, led of een lichtsnoer), een plaat die mat-doorschijnend is (zoals een plastic deksel of plexiglas) en een bak waar je de verlichting in kan verstoppen. Het is de bedoeling dat het licht alleen nog via de doorschijnende plaat de lichtbak verlaat. Dat geeft het beste effect. Je kunt ook kant-en-klare lichttafels kopen, Credu verkoopt bijvoorbeeld deze:

lichttafel-2

Voordeel: A3 formaat en je kunt hem overal neerleggen!

Waarvoor gebruik je een lichttafel?

Met een lichttafel geef je een extra dimensie aan gewone spelmaterialen: licht. Door daarmee te spelen, ontstaat er mooi spel. De kinderen worden erdoor aangetrokken, en zeg nou zelf: alles ziet er mooier uit als er licht doorheen schijnt, toch? Soms is materiaal doorzichtig, dan past het heel goed op de lichttafel. Soms laat het geen licht door, weer iets nieuws geleerd! Met een lichttafel kunnen kinderen spelen met licht, donker, schaduw, kleur en vorm.

De kinderen ontdekken iets over de natuur, de werking van het licht. Ze maken de mooiste vormen met allerlei mozaïekmaterialen. Ze overleggen met elkaar en kunnen samen verwonderen en geboeid zijn. Ze oefenen hun fijne motoriek. Laat ze bijvoorbeeld een kleurplaat overtrekken door er een wit vel papier overheen te leggen. Of strooi er zout op en laat de kinderen er patronen in maken!

Welke materialen gebruik je op de lichttafel?

Om kort te zijn: alles wat doorschijnend is. Ga maar eens door het magazijn, je zolder, de klas en zoek alles wat doorschijnend is bij elkaar. Je zult zien dat je van alles vindt! Ik liep zelf even de Zeeman en Marskramer door, en kwam terug met doorschijnende onderzetters, bakjes, rietjes, ijsblokjes en een anti-slipmat. Schrik niet, dit kostte me bij elkaar €8. In het magazijn vond ik nog allerlei bakjes, groene plastic flessen, plastic doppen, etc. Zelf had ik nog knikkers en glow-in-the-dark steentjes.

Ik vond in een la nog wat gekleurd vloeipapier. Snel knipte ik het in stukken en lamineerde ze. Zo kreeg ik kleurvlakken die, als ze over elkaar gelegd werden, weer nieuwe kleuren tevoorschijn toverden. Op deze manier kun je zelf eenvoudig nieuwe materialen voor de lichttafel maken!

Van Credu mocht ik nog enkele materialen uitproberen. Ze hebben bijvoorbeeld doorschijnende fiches, een flinke pot. Ook hebben ze magnetische fiches met een magnetische ‘toverstaf’. Ideaal! Ik mocht ook de siliconen cijfers uitproberen, wat natuurlijk fijn is om de cijferherkenning te stimuleren. Ik merkte trouwens wel dat deze siliconen cijfers gevoelig zijn voor stof. Het blijft aan de cijfers ‘plakken’, waardoor ze snel groezelig worden. Ook het plexiglas dat op mijn lichttafel zit, trekt stof aan. Een extra borsteltje of zachte doek om hem schoon te houden is geen overbodige luxe!

Materialen voor de lichttafel - te bestellen bij credu

Hoe spelen de kinderen met de lichttafel?

Ik zette alles netjes in een bak met vakjes en wachtte af. Ik had verwacht dat ze vooral zouden gaan mozaïeken, de materialen mooi rangschikken op de lichttafel. Zoals altijd (haha) deden ze juist iets heel anders! Ze maakte ijsjes voor elkaar, door verschillende materialen te combineren in de plastic bakjes. Daarin kwam een rietje en de ijsjes konden verkocht worden. Ze raakten al snel de materialen door de hele klas heen! Ik vond het niet erg, maar misschien wil je er zelf regels over opstellen.

Ik merkte al snel dat de kinderen teveel materialen hadden. Daarom besloot ik de materialen los aan te bieden. Zo kun je de ene week de focus leggen op de cijfers en het tellen, de volgende week met andere materialen laten mozaïeken en tot slot met weer andere materialen het vrije spel stimuleren.

Toen ik enkel de fiches had aangeboden, gingen de kinderen ze op kleur sorteren. Ze gebruikten hiervoor allerlei gekleurde bakjes die ik naast de lichttafel had staan. Een leuke oefening in sorteren én tellen!

Spelen met de lichttafel - ijsjes - Juf Bianca

Nog meer ideeën voor de lichttafel!

Knip vormen uit doorschijnend (vloei)papier en lamineer ze. Bied deze vormen aan tijdens een kunstproject en laat de kinderen er huizen en andere voorstellingen van maken. Met zwarte repen papier (of elektriciteitstape) maken de kinderen hun eigen Mondriaan!

Leg er in de herfst allerlei herfstbladeren op. Zo kunnen de kinderen de bladeren goed bestuderen. Ook leuk: neem bladeren die nog ‘vers’ zijn, leg ze tussen twee vellen papier en sla er met een hamer op. De kleurstoffen uit het blad zullen in het papier trekken. Knip dit uit en lamineer het!

Vul diaraampjes met doorschijnend papier of laat de kinderen kleine tekeningen maken op wit papier. Leg deze op de lichttafel, zodat de kinderen ze kunnen bekijken.

Strooi een laag zand of zout op de lichttafel. Wil je dit liever niet, leg het dan op een doorschijnend dienblad óf plak eerst een laag plakplastic over de lichttafel! De kinderen kunnen nu patronen tekenen in het zand. Als je plakplastic gebruikt, en een durfal bent, kun je ook verf of scheerschuim op de lichttafel spuiten en de kinderen daarin patronen laten maken!

Doorschijnende rietjes zijn leuk. Weet je wat nog leuker is? Die rietjes aan elkaar maken met een bolletje klei of een klein stukje chenilledraad (dat je in de rietjes schuift). Nu kun je met de rietjes bouwen!

Knikkers rollen, wat niet altijd handig is op een lichttafel. Neem in plaats daarvan aquariumsteentjes (die zijn plat aan de onderkant). Of leg de knikkers op een anti-slipmat of een stuk bubbeltjesplastic.

Leg een groot vel wit papier op de lichttafel. Teken hierop allerlei lijnen en laat de kinderen op die lijnen allerlei mozaïekmateriaal neerleggen.

Kijk voor nóg meer ideeën op Pinterest!

Heb jij een lichttafel in de klas? Hoe zet jij die in?