prentenboekenpesten

Het onderwerp pesten heeft de laatste tijd veel media-aandacht gehad. Zo was het afgelopen 5 februari Dag tegen Pesten, wat gepaard ging met een thema-avond op televisie. Je hoort veel verhalen van mensen die zelf gepest zijn, en van sommige hoor je dat het al in de kleuterklas begon. Daarom leek het me goed ook eens op Lespakket aandacht te besteden aan het onderwerp pesten.

Ik vraag me af in hoeverre een kleuter al bewust iemand kan pesten. Veel vaker zal het gaan om onbewust gedrag, dat wel een bewuste reactie bij het slachtoffer oproept. Juist daarom is het belangrijk hierover in gesprek te gaan met jonge kinderen. Een prentenboek is vaak een goed aanknopingspunt, aangezien kinderen het verhaal aanhoren en zien, en zich gemakkelijk inleven in de personages.

Daarom bespreek ik vandaag 5 prentenboeken die gaan over pesten.

Let op: voor het gemak spreek ik steeds over pester, slachtoffer en de groep, waarbij ik in het laatste geval doel op de grote groep kinderen die óf mee pest óf niets doet. Je zult merken dat de prentenboeken die ik hieronder bespreek steeds een andere invalshoek hebben.

1. Hou op met pesten!

[bol_product_links block_id=”bol_51496cc5c14ef_selected-products” products=”1001004007242796″ name=”pesten” sub_id=”” background_color=”FFFFFF” text_color=”0000FF” link_color=”000000″ border_color=”D2D2D2″ width=”400″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″]

Het eerste boek heeft een duidelijke titel. Het boek gaat over een schaapje dat gepest wordt door een stiertje. Het pesten is best dreigend, op papier heel heftig, maar in het verhaal wordt het al snel opgelost. Eind goed al goed, het pestende stiertje wordt een vriendje.

Dit boek is geschreven uit oogpunt van het slachtoffer, de rol van de groep wordt niet benoemd. Het einde is erg rooskleurig, maar het verhaal heeft goede aanknopingspunten om met de kinderen in gesprek te gaan. Kunnen de kinderen oplossingen bedenken voor het schaapje Laura, wat kan ze doen tegen het pesten?

5x prentenboeken over pesten - Lespakket2. Kleine Raaf vliegt naar de maan

[bol_product_links block_id=”bol_5148d759635a6_selected-products” products=”1001004009713405″ name=”pesten” sub_id=”” background_color=”FFFFFF” text_color=”0000FF” link_color=”000000″ border_color=”D2D2D2″ width=”400″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″]

Dit boek is geschreven door Marcus Pfister, ook bekend van De Mooiste Vis van de Zee. De kaft is ook hier versierd met glimmende delen. Kleine Raaf wordt al vanaf zijn geboorte gepest omdat hij een scharminkel is. De grote groep raven zegt tegen hem dat hij niet mee mag spelen omdat hij niet kan vliegen. Dus leert Kleine Raaf vliegen. Nu maakt de groep hem wijs dat hij eerst naar de maan moet vliegen. Ook dat doet Kleine Raaf, en hij keert terug met zilveren vleugels. De groep ziet in dat ze gemeen zijn geweest, krijgt bewondering voor Kleine Raaf, en hij mag meespelen.

Het verhaal wordt verteld als flashback, wat voor kleuters misschien lastig te begrijpen is. Het pesten gaat dit keer met woorden, en het is goed om duidelijk te maken dat dat net zo erg is. Kleine Raaf heeft geluk dat alles goed afloopt, maar als er eentje niet met de groep mee mag spelen is dat niet leuk. Een goed gespreksonderwerp voor kleuters! Ze hebben vast wel een keer meegemaakt dat zij niet mee mochten spelen, of dat ze iemand niet mee lieten doen. Hoe kunnen ze dat oplossen?

5x prentenboeken over pesten - Lespakket3. Eentje Geentje

[bol_product_links block_id=”bol_5148d90b1fc3d_selected-products” products=”666766370″ name=”pesten” sub_id=”” background_color=”FFFFFF” text_color=”0000FF” link_color=”000000″ border_color=”D2D2D2″ width=”400″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″]

Een lieveheersbeestje met maar 1 stip, dat is anders dan anders. Het arme beestje wordt geplaagd en uitgelachen omdat het anders is. Het mag niet mee doen met de andere lieveheersbeestjes. Het beestje gaat op zoek naar een stip, en komt daarbij uiteindelijk de koning van de lieveheersbeestjes tegen. Die vindt het juist heel erg bijzonder dat het lieveheersbeestje maar één stip heeft. De pesters horen dit en schamen zich, zo erg dat ze het feest missen.

Het boek is uitgevoerd met zachte tekeningen en dat past ook bij het zachte karakter van het slachtoffer. In dit geval wordt er gepest omdat iemand anders is dan de anderen, leuk om eens met kinderen te bespreken. Wat maakt hen uniek? Is dat iets om te lachen, of is dat juist leuk?

5x prentenboeken over pesten - Lespakket4. Waarom nou?

[bol_product_links block_id=”bol_5148da627124d_selected-products” products=”1001004002103380″ name=”pesten” sub_id=”” background_color=”FFFFFF” text_color=”0000FF” link_color=”000000″ border_color=”D2D2D2″ width=”400″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″]

Een jongen is in gesprek met zijn hond, en probeert zelf de vraag te beantwoorden: waarom pest hij me? Hij geeft zelf allerlei mogelijke antwoorden, is hij soms bang in het donker, is hij een heethoofd, plast hij in bed, wil niemand met hem spelen? Uiteindelijk komt hij tot de conclusie dat de pester vast jaloers is op hem.

Dit boek is minder geschikt om voor te lezen aan een groep kleuters. De kinderen in het boek zijn waarschijnlijk ouder dan kleuters (er staat bijvoorbeeld ‘omdat hij niets van meisjes snapt?’). Toch heb ik dit boek wel opgenomen in deze bespreking, omdat het fijn kan zijn zo’n boek voor te lezen aan een kind dat vaak geplaagd wordt. De vraag ‘waarom nou’ stellen kinderen vaak aan zichzelf, en naar aanleiding van dit boek kunnen kinderen samen met degene die het voorleest op zoek naar een antwoord.

5x prentenboeken over pesten - Lespakket5. De verjaardag van Lonneke de heks

[bol_product_links block_id=”bol_5149688cb676b_selected-products” products=”1001004002630196″ name=”pesten” sub_id=”” background_color=”FFFFFF” text_color=”0000FF” link_color=”000000″ border_color=”D2D2D2″ width=”400″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″]

Lonneke de heks is jarig, ze bakt een lekkere taart en nodigt iedereen in het bos uit. Maar de volgende dag komt er niemand op haar feestje. Pim de Muis vertelt haar dat dat komt doordat ze de anderen steeds pest. Lonneke belooft beterschap, en Pim de Muis gaat de rest van de dieren halen voor een groot feest.

Een eenvoudig prentenboek waarin duidelijk wordt dat de pester uiteindelijk alleen staat, omdat niemand haar aardig vindt. Ook wordt hier duidelijk dat de groep altijd sterker is dan de pester, en dat zij de pester duidelijk kunnen maken dat pesten niet leuk is. Het boek bevat tekeningen met een bijzondere spattechniek.

5x prentenboeken over pesten - Lespakket

Hebben jullie ervaring met pesten bij kleuters? Hoe hebben jullie dat aangepakt?